Phòng cháy chữa cháy nhà trọ: việc chủ trọ cần làm và cách tự kiểm tra hàng tháng

Nguy cơ ở nhà trọ nằm ở đâu

Khác với nhà ở một hộ, nhà trọ có nhiều người dùng điện cùng lúc, thiết bị mỗi phòng một kiểu, và người thuê thay đổi liên tục nên thói quen sử dụng cũng thay đổi theo. Ba nhóm nguy cơ lặp lại nhiều nhất là hệ thống điện, khu để xe và bếp nấu.

Nhận diện đúng ba nhóm này giúp bạn tập trung công sức vào chỗ thật sự nguy hiểm, thay vì mua một đống thiết bị rồi để đó không ai biết dùng.

• Điện: dây cũ, ổ cắm chia nhiều tầng, thiết bị công suất lớn dùng chung một đường dây, không có aptomat riêng cho từng phòng.
• Xe máy và xe điện: để sát lối đi, sạc qua đêm không ai trông, sạc ngay trong phòng ở.
• Bếp và nguồn lửa: bếp gas đặt sát vật dễ cháy, nấu trong phòng kín, thắp hương hoặc đốt vàng mã không có người trông.
• Chất chứa đồ: hành lang, cầu thang, sân trước biến thành kho để đồ cũ.

Lối thoát nạn: giữ thông quan trọng hơn mua thêm thiết bị

Khi có cháy, điều quyết định an toàn của người ở trước hết là họ có đường thoát ra hay không, chứ không phải có bao nhiêu bình chữa cháy. Vì vậy việc đầu tiên và rẻ nhất là rà lại đường thoát: từ cửa phòng ra hành lang, xuống cầu thang, ra tới ngoài đường, có đoạn nào bị chặn không.

Chặn ở đây gồm cả những thứ trông rất bình thường: xe dựng kín lối, tủ đồ kê ngoài hành lang, cửa cuốn khóa ngoài ban đêm, ban công bịt kín bằng khung sắt không có cửa mở.

1. Đi thử đường thoát từ phòng xa nhất ra tới ngoài, vào ban đêm, để thấy đúng cái người thuê sẽ gặp.
2. Dọn sạch hành lang và chiếu nghỉ cầu thang, giữ nguyên tắc không để bất cứ thứ gì cố định ở đó.
3. Nếu ban công hoặc cửa sổ có khung sắt, mở sẵn một ô thoát hiểm có chốt trong, hướng dẫn người thuê biết chỗ mở.
4. Cửa chính và cửa cuốn phải mở được từ bên trong vào mọi thời điểm; nếu dùng khóa, chìa phải ở chỗ cố định ai cũng biết.
5. Ghi sơ đồ đường thoát đơn giản, dán ở đầu hành lang mỗi tầng.

Thiết bị tối thiểu nên có và đặt ở đâu

Thiết bị chỉ có tác dụng khi đặt đúng chỗ và người ở biết nó nằm đâu. Đặt bình chữa cháy trong kho khóa lại thì không khác gì không có.

Số lượng và chủng loại phụ thuộc quy mô, số tầng và cách bố trí của từng dãy trọ, nên phần này chỉ nêu nhóm thiết bị cơ bản. Danh mục bắt buộc chính xác cho trường hợp của bạn nên hỏi công an xã/phường nơi có nhà trọ.

• Bình chữa cháy xách tay đặt ở đầu mỗi tầng, chỗ dễ thấy, không bị che khuất, còn hạn kiểm định.
• Thiết bị báo cháy hoặc báo khói ở hành lang và khu để xe, kiểm tra pin định kỳ.
• Đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn ở cầu thang, hành lang.
• Dụng cụ phá dỡ đơn giản gần lối thoát: búa, kìm cộng lực để cắt khóa khi cần.
• Nếu có tầng cao, cân nhắc thang dây hoặc dây hạ chậm và hướng dẫn người thuê cách dùng.

Khu để xe và sạc xe điện

Xe điện ngày càng nhiều trong khu trọ, còn chỗ để xe thường là khoảng trống dưới chân cầu thang hoặc ngay sát lối vào duy nhất. Đây là tổ hợp nguy hiểm: nếu cháy ở đó, cả dãy mất đường ra.

Cách xử lý thực tế nhất là tách khu để xe khỏi lối thoát chính nếu mặt bằng cho phép, và đưa việc sạc vào một khu vực có kiểm soát thay vì để mỗi người tự sạc trong phòng.

• Bố trí khu sạc riêng, có ổ cắm chịu tải, mỗi ổ một thiết bị, không dùng ổ chia.
• Không sạc trong phòng ở, không sạc qua đêm khi không có người để ý.
• Không sạc ngay sát lối ra vào duy nhất hoặc chân cầu thang.
• Nhắc người thuê dùng đúng bộ sạc theo xe, thay ngay khi dây hoặc giắc có dấu hiệu hỏng.
• Lắp thiết bị báo khói và để bình chữa cháy ngay tại khu để xe.

Hệ thống điện trong phòng

Nhiều sự cố điện ở nhà trọ đến từ việc hệ thống được lắp cho nhu cầu của nhiều năm trước, còn người thuê hôm nay dùng điều hòa, bếp từ, bình nóng lạnh và sạc xe cùng lúc. Dây không đổi nhưng tải thì đổi.

Nếu bạn chỉ làm được một việc về điện, hãy làm việc này: mỗi phòng một aptomat riêng, đúng công suất, đặt ở chỗ tiếp cận được. Nó vừa giới hạn sự cố trong một phòng, vừa giúp cắt điện nhanh khi có chuyện.

• Mỗi phòng một aptomat riêng; khu để xe và khu chung có aptomat riêng nữa.
• Không câu nối tạm, không kéo dây qua chỗ ẩm hoặc dưới thảm, chiếu.
• Thay ổ cắm và dây đã nứt vỏ, ố vàng hoặc nóng khi sờ vào.
• Ghi rõ trong nội quy các thiết bị công suất lớn được và không được dùng trong phòng.
• Kiểm tra toàn hệ thống định kỳ; phần đấu nối nên để thợ điện làm, không tự đấu.

Nội quy và hướng dẫn cho người thuê

Thiết bị và hạ tầng là phần của chủ trọ, nhưng thói quen hàng ngày là phần của người thuê. Một bản nội quy ngắn, dán ở chỗ ai cũng đọc được, có tác dụng hơn nhắc miệng từng người.

Lúc bàn giao phòng là thời điểm tốt nhất để nói: chỉ cho khách chỗ đặt bình chữa cháy, chỗ aptomat, đường thoát nạn và quy định về sạc xe. Mất năm phút nhưng về sau đỡ phải giải thích nhiều lần.

1. Soạn nội quy an toàn ngắn gọn, dán ở hành lang và gửi vào nhóm Zalo khu trọ.
2. Khi bàn giao phòng, chỉ tận nơi bình chữa cháy, aptomat, đường thoát và khu sạc xe.
3. Mỗi vài tháng nhắc lại một lần trong nhóm, kèm ảnh chỗ đặt thiết bị.
4. Ghi số điện thoại khẩn và số của chủ trọ ở chỗ cố định, không chỉ nằm trong điện thoại từng người.

Nhịp tự kiểm tra hàng tháng

Kiểm tra một lần rồi thôi thì sau vài tháng mọi thứ quay lại như cũ: hành lang lại có đồ, bình chữa cháy lại bị che, báo khói hết pin mà không ai biết. Cách giữ được là gắn việc kiểm tra vào một nhịp có sẵn, ví dụ cùng ngày đi chốt chỉ số điện nước.

Đi một vòng theo danh sách cố định, ghi lại ngày kiểm tra và hạng mục nào cần xử lý. Ghi lại cũng là để sau này có căn cứ cho thấy bạn đã làm gì.

Việc nào phải hỏi cơ quan chức năng

Nhiều yêu cầu về phòng cháy phụ thuộc vào quy mô, số tầng, chiều cao, diện tích và cách bố trí công trình, cùng với quy định áp dụng tại từng địa phương. Vì vậy không có một danh sách chung đúng cho mọi nhà trọ.

Trước khi xây mới, cải tạo, chia thêm phòng hay chuyển công năng, hãy hỏi công an xã/phường nơi có nhà trọ để biết trường hợp của mình thuộc diện nào, cần hồ sơ gì và có phải thẩm duyệt hay nghiệm thu về phòng cháy hay không. Hỏi trước rẻ hơn sửa sau rất nhiều.

Tải checklist tự kiểm tra an toàn cháy nổ →

Chào cả nhà, tháng này mình đi kiểm tra an toàn cháy nổ của khu trọ vào ngày [ngày].

Mong mọi người hỗ trợ:
• Không để đồ đạc, xe ở hành lang và chân cầu thang
• Sạc xe điện tại khu sạc chung, không sạc trong phòng và không sạc qua đêm
• Rút sạc, tắt bếp và các thiết bị điện khi ra khỏi phòng
• Báo ngay cho mình nếu thấy ổ cắm nóng, dây điện hở hoặc aptomat hay nhảy

Bình chữa cháy đặt ở [vị trí], aptomat tổng ở [vị trí]. Ai chưa biết chỗ thì nhắn mình chỉ nhé. Cảm ơn cả nhà.